Jak obliczyć kubaturę kurnika i od czego zacząć?
Wentylacja w kurniku zaczyna się od kubatury, czyli objętości powietrza w pomieszczeniu, a nie od samego metrażu podłogi. Do pierwszej oceny potrzebujesz trzech wymiarów: długości, szerokości i średniej wysokości użytkowej. University of Kentucky Poultry Extension wskazuje, że dobór wentylacji zależy równocześnie od obiektu, obsady oraz warunków pracy instalacji, dlatego powierzchnia sama w sobie nie wystarcza.
Jak policzyć kubaturę kurnika?
Najpierw zmierz długość, szerokość i średnią wysokość użytkową, a następnie pomnóż te trzy wartości. Wzór ma postać: kubatura kurnika = długość × szerokość × średnia wysokość. Wynik zapisujesz w metrach sześciennych, czyli m³.
Jeżeli dach jest dwuspadowy albo sufit ma skosy, nie przyjmuj wysokości przy najwyższej ścianie. Z mojej praktyki przy małych przydomowych kurnikach wynika, że właśnie ten błąd zawyża kubaturę najczęściej. Mierz wysokość w kilku punktach, policz średnią i odejmij przestrzeń, która faktycznie nie bierze udziału w cyrkulacji powietrza, na przykład niski zabudowany schowek.
- Kurnik o długości 4 m, szerokości 3 m i średniej wysokości 2 m ma kubaturę 24 m³.
- Pomieszczenie o wymiarach 6 m × 4 m × 2,2 m ma kubaturę 52,8 m³, a nie 24 m², ponieważ wentylacja pracuje na objętości powietrza.
- Dach dwuspadowy wymaga pomiaru średniej wysokości, na przykład 1,9 m przy ścianach i 2,7 m w kalenicy może dać średnią użytkową około 2,3 m.
- Zabudowany podest o objętości 1 m³ warto odjąć od wyniku, jeśli blokuje przepływ powietrza pod nim.
- Wymiary zapisuj po zakończeniu ocieplenia i montażu sufitu, bo wysokość z projektu budowlanego bywa większa od rzeczywistej.
Jakie dane trzeba zebrać poza kubaturą?
Kubatura to dane wejściowe, charakteryzujące się objętością pomieszczenia, ilością dostępnego powietrza i wpływem na tempo usuwania wilgoci. Nie jest jednak gotowym projektem wentylacji. Ten sam kurnik o kubaturze 30 m³ zachowa się inaczej przy 6 kurach na suchej ściółce, a inaczej przy większej obsadzie, mokrych poidłach i szczelnych ścianach.
Przed zmianą nawiewu przygotuj prostą kartę pomiarową. Dzięki niej nie będziesz regulować instalacji „na wyczucie”, tylko porównasz warunki przed i po zmianie przepustnicy.
- Obsada kur określa ilość ciepła, pary wodnej i zanieczyszczeń wytwarzanych wewnątrz kurnika.
- Rodzaj ściółki pokazuje ryzyko wilgoci, ponieważ mokre trociny lub słoma szybciej oddają parę do powietrza.
- Izolacja ścian i dachu wpływa na kondensację, gdy ciepłe wilgotne powietrze styka się z chłodną powierzchnią.
- Typ poideł ma znaczenie, bo nieszczelne poidło dzwonowe może zawilgocić ściółkę szybciej niż problem z samym wywiewem.
- Położenie otworów określa drogę nawiewu, dlatego otwór przy grzędzie wymaga innego ustawienia niż nawiew pod sufitem.
- Możliwość regulacji przepustnicy pozwala zmniejszyć przekrój zimą bez całkowitego odcięcia świeżego powietrza.
Najkrótsza zasada brzmi: kubatura mówi, ile powietrza mieści kurnik, a obsada, wilgotność i pogoda pokazują, jak trudno utrzymać je w dobrej jakości. To właśnie rozróżnienie chroni przed kupieniem urządzenia wyłącznie na podstawie liczby metrów kwadratowych.
Od czego zależy potrzebna wymiana powietrza?
Wymiana powietrza w kurniku zależy od kubatury, obsady kur, temperatury zewnętrznej, wilgotności ściółki, izolacji i oporów kanału. EFSA w opinii dotyczącej dobrostanu niosek z 2023 r. traktuje jakość środowiska utrzymania jako element dobrostanu, więc celem nie jest maksymalny przeciąg, lecz stabilne usuwanie wilgoci i zanieczyszczeń.
Jak obsada kur zmienia potrzeby wentylacyjne?
Większa liczba kur zwiększa potrzebę wymiany powietrza, ponieważ każda sztuka oddaje ciepło, wilgoć i dwutlenek węgla. Nie ma jednak uczciwego jednego przelicznika pasującego do każdego przydomowego kurnika. Liczy się masa i wiek ptaków, sposób chowu, szczelność budynku oraz to, czy ptaki przebywają w środku przez kilka godzin czy przez całą dobę.
Przykład praktyczny: 12 niosek w kurniku 24 m³ może funkcjonować poprawnie przy dobrze ustawionych otworach, jeśli ściółka pozostaje sucha. Gdy do tej samej przestrzeni trafia 20 ptaków, a poidło przecieka, wentylacja grawitacyjna może przestać nadążać mimo identycznej kubatury.
- Mała obsada kur zmniejsza obciążenie wilgocią, ale nie eliminuje potrzeby stałego wywiewu zimą.
- Duża obsada kur podnosi temperaturę i wilgotność, dlatego wymaga częstszej kontroli ściółki oraz nawiewu.
- Nioski spędzające noc na grzędach potrzebują strumienia prowadzonego ponad nimi, a nie prosto na grzbiety.
- Młode ptaki są bardziej wrażliwe na nagły chłodny nawiew, więc regulację wprowadzaj małymi krokami.
- Ptaki zamknięte podczas długiego mrozu wymagają obserwacji częściej niż stado korzystające przez dzień z wybiegu.
Dlaczego pogoda, izolacja i ściółka mają znaczenie?
Zimą największym błędem jest zamknięcie wszystkich otworów, bo wilgotne powietrze zostaje w środku i wykrapla się na zimnym suficie. Latem problemem bywa odwrotnie: zbyt mały wywiew nie usuwa nagromadzonego ciepła. Wentylacja grawitacyjna wykorzystuje różnicę temperatur i wiatr, dlatego jej skuteczność zmienia się wraz z pogodą.
University of Kentucky Poultry Extension podkreśla w materiałach o wentylacji drobiarni, że projekt uwzględnia warunki budynku i opory przepływu. Praktycznie oznacza to, że długi kanał, drobna siatka, brudna kratka lub kilka ostrych zakrętów mogą ograniczyć rzeczywisty wywiew, nawet gdy na etykiecie wentylatora widnieje wysoka wydajność.
„Warunki środowiskowe są częścią oceny dobrostanu kur niosek, a ich kontrola wymaga obserwacji zwierząt oraz miejsca utrzymania.” — EFSA, opinia naukowa dotycząca dobrostanu niosek, 2023
Jedno zdanie do zapamiętania: mokra ściółka, zaparowany sufit i duszny zapach oznaczają problem środowiskowy, którego nie naprawi samo podniesienie temperatury.
Jak uwzględnić liczbę kur i porę roku?
Liczbę kur i porę roku uwzględnia się przez zmianę ustawienia nawiewu oraz wywiewu, a nie przez utrzymywanie jednego stałego otwarcia przez cały rok. Zimą ogranicza się przekrój nawiewu i kieruje powietrze pod sufit, latem zwiększa się możliwość wymiany, obserwując jednocześnie zachowanie stada i stan ściółki.
Kiedy zmniejszać nawiew zimą?
Zimą zmniejsz nawiew wtedy, gdy chłodne powietrze spada bezpośrednio na kury, ale nie zaklejaj wszystkich otworów. Pierwszym krokiem jest przestawienie przepustnicy i deflektora, a dopiero potem ocena przez co najmniej kilka godzin przy normalnej obsadzie. Wilgoć musi nadal mieć drogę ujścia.
Jeżeli przy temperaturze bliskiej 0°C na suficie pojawiają się krople, nie traktuj ich jako sygnału do całkowitego uszczelnienia budynku. Najpierw sprawdź poidła, mokre miejsca w ściółce, izolację dachu i drożność wywiewu. Kondensacja często łączy kilka przyczyn.
- Rano sprawdź, czy ściółka pod poidłami nie jest mokra, ponieważ to częste źródło nadmiaru wilgoci.
- Otwórz nawiew minimalnie i ustaw deflektor tak, aby strumień szedł ku górze.
- Po kilku godzinach obejrzyj sufit, narożniki i okolice grzędzi pod kątem kondensacji.
- Obserwuj stado podczas odpoczynku, bo skupienie kur w jednym miejscu może wskazywać na chłodniejszą strefę.
- Zmieniając ustawienie, reguluj jeden element naraz, aby wiedzieć, co przyniosło efekt.
Czy latem większy nawiew zawsze poprawia warunki?
Nie, większy nawiew nie zawsze poprawia warunki, ponieważ źle skierowany strumień może wywołać dyskomfort mimo usuwania ciepła. Latem zwiększaj przepływ stopniowo, utrzymuj drożny wywiew i zapewnij cień po stronie najbardziej nasłonecznionej. Wentylator osiowy ma usuwać gorące powietrze, a nie stale dmuchać na jedną grzędę.
Przykład: w kurniku z otworem nawiewnym po stronie zachodniej silny popołudniowy wiatr może zmienić łagodny ruch powietrza w zimny podmuch. Wtedy pomocna bywa regulowana osłona lub przestawienie deflektora, niekoniecznie zakup większego urządzenia.
- Letni nawiew powinien prowadzić świeże powietrze przez całą kubaturę, a nie tworzyć martwą strefę w przeciwległym rogu.
- Wentylator osiowy należy oceniać według realnego przepływu i warunków montażu, nie tylko średnicy wirnika.
- Czysta kratka wywiewna zmniejsza opory kanału i pomaga utrzymać przewidywalną pracę urządzenia.
- Przepustnica pozwala dostosować otwór do pogody, dlatego jest użyteczniejsza niż stała kratka bez regulacji.
- Osłona przed deszczem musi chronić otwór, ale nie może całkowicie blokować przepływu powietrza.
Jak regulować nawiew bez przeciągu?
Nawiew bez przeciągu ustawisz w trzech krokach: skieruj strumień ku górze, ogranicz jego przekrój przepustnicą i sprawdź, czy powietrze miesza się pod sufitem przed zejściem do strefy kur. Celem jest wymiana powietrza, nie chłodzenie ptaków. Ten schemat wymaga dopasowania do konkretnego kurnika, jego kubatury i układu grzędzi.
Jak kierować strumień nad ptakami?
Najpierw ustaw deflektor lub osłonę tak, aby powietrze przemieszczało się wzdłuż sufitu, a nie bezpośrednio na stado. Powietrze powinno mieć czas połączyć się z cieplejszym powietrzem wewnątrz, zanim dotrze do kur. To szczególnie ważne zimą i przy nawiewie znajdującym się blisko grzęd.
W małym kurniku można zastosować prostą regulowaną klapę z odpornego na wilgoć materiału. Klapa nie powinna zasłaniać całego otworu na stałe. Jej zadaniem jest zmiana kierunku i prędkości strumienia, a nie zatrzymanie wentylacji.
- Deflektor zamontowany nad otworem kieruje nawiew ku sufitowi i ogranicza podmuch na wysokości ptaków.
- Przepustnica umożliwia zmniejszenie przekroju nawiewu podczas mrozu bez blokowania wywiewu.
- Otwór nawiewny umieszczony przy grzędzie wymaga większej ostrożności niż otwór po przeciwnej stronie pomieszczenia.
- Siatka zabezpieczająca przed gryzoniami powinna być regularnie czyszczona, bo brud zwiększa opory kanału.
- Wywiew umieszczony wyżej wspiera usuwanie cieplejszego i wilgotniejszego powietrza spod sufitu.
Czy większy wentylator zawsze jest lepszy?
Nie, większy wentylator nie zawsze jest lepszy, ponieważ zbyt duża wydajność przy małej kubaturze może stworzyć lokalny przeciąg. Wydajność wentylatora oznacza ilość powietrza przemieszczaną w czasie, a nie moc silnika ani samą średnicę urządzenia. Przed zakupem sprawdź kartę techniczną producenta, opory kanału i dostępne biegi pracy.
Przykład numer trzy: wentylator o dużym maksymalnym przepływie, pracujący tylko w trybie zero-jedynkowym, może być trudniejszy do opanowania niż mniejszy model z regulacją biegu. Przykład numer cztery: urządzenie o dobrej wydajności katalogowej może działać słabiej po montażu za gęstą kratką i długim kanałem z dwoma zakrętami.
| Rozwiązanie | Mocna strona | Ryzyko lub ograniczenie | Kiedy sprawdzać |
|---|---|---|---|
| Wentylacja grawitacyjna | Nie zużywa energii i może wystarczyć w małym, dobrze zaprojektowanym kurniku. | Jej działanie zmienia się wraz z wiatrem i różnicą temperatur. | Przy zmianie pogody oraz pojawieniu się wilgoci. |
| Wentylator osiowy | Wspiera wywiew przy słabym ciągu naturalnym. | Źle ustawiony może powodować hałas i nadmierny ruch powietrza. | Po montażu, czyszczeniu i regulacji biegu. |
| Deflektor z przepustnicą | Pozwala zmienić kierunek oraz przekrój nawiewu. | Źle ustawiony może ograniczyć dopływ świeżego powietrza. | Przy mrozie, silnym wietrze i zmianie obsady. |
Przydatne uzupełnienie znajdziesz w materiale o doborze otworów wentylacyjnych w kurniku. W instalacji mechanicznej nie zgaduj parametrów po wyglądzie urządzenia – porównuj je z dokumentacją producenta aktualną w dniu zakupu.
Jak zweryfikować efekt w praktyce?
Efekt wentylacji sprawdzisz przez codzienną ocenę higrometru, kondensacji, zapachu, suchej ściółki i zachowania kur. Prawidłowy nawiew nie daje wyczuwalnego zimnego podmuchu na grzędzie, a równocześnie ogranicza parę na suficie. Główny Inspektorat Weterynarii w materiałach dla hodowców akcentuje znaczenie stałej obserwacji warunków utrzymania i ptaków.
Co pokazuje higrometr i sucha ściółka?
Higrometr pokazuje wilgotność względną powietrza, ale jego odczyt interpretuj razem ze ściółką i temperaturą. Sam numer nie zastąpi oględzin. Jeśli higrometr wskazuje podwyższoną wilgotność, a ściółka pod poidłami jest mokra, najpierw usuń źródło wody i dopiero potem oceniaj zmianę wentylacji.
Przykład numer pięć: po wymianie uszczelki w poidle ściółka wyschła w ciągu kilku dni, choć ustawienie wywiewu pozostało bez zmian. Przykład numer sześć: przy suchej ściółce, lecz stale zaparowanych szybach, problemem może być niewystarczające usuwanie wilgotnego powietrza spod sufitu.
- Higrometr umieszczaj z dala od bezpośredniego nawiewu, aby nie odczytywać chwilowego lokalnego efektu.
- Ściółka pod grzędami powinna być sucha i sypka, ponieważ zbita mokra warstwa sprzyja pogorszeniu warunków.
- Kondensacja na suficie wskazuje na kontakt wilgotnego powietrza z chłodną powierzchnią i wymaga sprawdzenia izolacji.
- Ostry zapach amoniaku jest sygnałem do szybkiej kontroli ściółki, czyszczenia i przepływu powietrza.
- Skupienie kur przy jednej ścianie może oznaczać dyskomfort termiczny albo lokalny przeciąg.
Czy zachowanie kur pomaga wykryć błąd?
Tak, zachowanie kur pomaga wykryć błąd, ponieważ ptaki pokazują, gdzie warunki różnią się od reszty pomieszczenia. Gdy regularnie skupiają się z dala od jednego otworu, sprawdź kierunek nawiewu, temperaturę przy grzędach i hałas wentylatora. Nie diagnozuj jednak choroby wyłącznie na podstawie wentylacji.
„Obserwacja stada powinna iść razem z kontrolą higieny pomieszczeń oraz warunków utrzymania.” — Główny Inspektorat Weterynarii, materiały dla hodowców drobiu, 2024
Treść nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii przy osowiałości, problemach oddechowych, nagłych padnięciach, spadku nieśności lub innych objawach chorobowych. Wentylacja może wpływać na komfort stada, ale nie jest samodzielnym rozpoznaniem zdrowotnym.
Kiedy obliczenia wymagają konsultacji ze specjalistą?
Tak, obliczenia wymagają konsultacji z projektantem instalacji lub specjalistą od budynków inwentarskich, gdy kurnik jest większy, ma mechaniczną wentylację kanałową, znaczną obsadę albo utrzymujące się problemy z kondensacją. Samodzielne ustawienie przepustnicy jest rozsądne w prostym obiekcie, lecz projektowanie wydajności systemu bez danych technicznych może pogorszyć warunki.
Jakie sygnały oznaczają, że regulacja domowa nie wystarcza?
Skonsultuj problem, jeśli po kilku uporządkowanych zmianach nadal występują mokra ściółka, duszny zapach, kondensacja lub nierówny rozkład ptaków. Specjalista oceni nie tylko wentylator, ale też drogę przepływu, wysokość wywiewu, izolację, mostki cieplne oraz opory kanału.
- Stała kondensacja na suficie mimo suchego poidła wskazuje na potrzebę oceny izolacji i wywiewu.
- Wentylator pracujący głośno lub nierówno wymaga kontroli technicznej przed dalszą regulacją.
- Widoczne przeciągi przy normalnie otwartej przepustnicy sugerują problem z lokalizacją nawiewu albo deflektorem.
- Rozbudowa kurnika zmienia kubaturę i obsadę, dlatego stary układ otworów może przestać działać poprawnie.
- Objawy oddechowe w stadzie wymagają kontaktu z lekarzem weterynarii, a nie wyłącznie zmiany nawiewu.
Jak przygotować się do rozmowy z projektantem?
Przygotuj wymiary kurnika, liczbę kur, zdjęcia otworów, położenie grzędzi, opis ściółki i notatki z higrometru. Zapisz też model wentylatora osiowego, średnicę kanału, liczbę zakrętów i ustawienia przepustnicy. Takie dane skracają diagnozę i ograniczają kosztowną metodę prób.
Inspekcja Weterynaryjna pozostaje właściwym źródłem informacji o obowiązkach hodowcy i wymaganiach dotyczących utrzymania zwierząt. W przypadku większego obiektu sprawdzaj aktualne wymogi lokalnie, bo projekt instalacji musi pasować do rzeczywistego przeznaczenia budynku.
Arkusz kontroli ustawień – co notować każdego dnia?
Arkusz kontroli ustawień to prosta tabela prowadzona przez 7-14 dni, charakteryzująca się stałą porą obserwacji, zapisem ustawienia nawiewu i oceną ściółki. Taki zapis pozwala odróżnić wpływ zimnej nocy, przeciekającego poidła i zmienionej przepustnicy. Bez notatek łatwo przypisać poprawę niewłaściwej zmianie.
Jak prowadzić kontrolę po zmianie nawiewu?
Po każdej zmianie ustawienia zanotuj godzinę, pogodę, stopień otwarcia przepustnicy oraz stan stada. Nie zmieniaj jednocześnie deflektora, biegu wentylatora i poidła, jeżeli chcesz zrozumieć przyczynę efektu. Jeden dzień często daje wskazówkę, ale kilka dni pokazuje powtarzalność.
- Rano zapisz temperaturę zewnętrzną, ponieważ wpływa ona na ciąg wentylacji grawitacyjnej.
- Oceń odczyt higrometru w stałym miejscu, z dala od bezpośredniego nawiewu.
- Sprawdź sufit i narożniki pod kątem kondensacji oraz kropli wody.
- Dotknij ściółki pod poidłami i grzędami, aby wykryć lokalne zawilgocenie.
- Obserwuj rozmieszczenie kur przez kilka minut, szczególnie podczas spoczynku.
- Zapisz ustawienie deflektora, przepustnicy oraz ewentualnego wentylatora osiowego.
Jakie błędy w doborze wentylatora pojawiają się najczęściej?
Najczęstszy błąd polega na utożsamieniu mocy silnika z wydajnością wentylatora. Moc elektryczna mówi o poborze energii, a wydajność wentylatora opisuje ilość przemieszczanego powietrza w określonych warunkach. Drugi błąd to pominięcie oporów kanału, kratki, filtra, siatki i zakrętów.
Przykład numer siedem: hodowca montuje mocniejszy wentylator, lecz pozostawia mały nawiew bez deflektora – rezultat to silniejszy przeciąg, nie lepsza wymiana powietrza. Przykład numer osiem: po oczyszczeniu zabrudzonej kratki wywiewnej wentylacja działa lepiej bez wymiany urządzenia.
- Dobór po metrażu ignoruje kubaturę kurnika, wysokość sufitu i rzeczywistą liczbę ptaków.
- Dobór po mocy silnika pomija wydajność wentylatora oraz spadek przepływu przy oporach kanału.
- Brak regulacji biegu utrudnia dostosowanie pracy urządzenia do zimy i lata.
- Nawiew bez deflektora może kierować zimne powietrze prosto na grzędy.
- Zamknięcie wszystkich otworów zimą zatrzymuje wilgoć i zwiększa ryzyko kondensacji.
- Brak regularnego czyszczenia kratek podnosi opory kanału i ogranicza rzeczywisty wywiew.
Jeśli chcesz pogłębić ten temat, sprawdź również wilgotność w kurniku – pomiar oraz jak uniknąć przeciągu u kur. Najlepsza regulacja jest zwykle spokojna i stopniowa: ma usunąć wilgoć, zachować świeżość powietrza i nie zmuszać kur do uciekania od nawiewu.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć kubaturę kurnika?
Pomnóż długość przez szerokość i średnią wysokość użytkową pomieszczenia. Wynik w m³ jest punktem wyjścia do oceny wentylacji, ale nie zastępuje analizy obsady, izolacji, ściółki i pogody. Przy dachu ze skosami użyj średniej wysokości, a nie wymiaru przy kalenicy.
Czy mały kurnik potrzebuje wentylatora?
Nie zawsze. Przy dobrym układzie regulowanych otworów wentylacja grawitacyjna może działać poprawnie w małym kurniku. Jeśli jednak stale pojawia się wilgoć, kondensacja albo brak ciągu, wsparcie mechaniczne może być uzasadnione po ocenie przyczyny problemu.
Jak ustawić nawiew zimą?
Zimą ogranicz przekrój nawiewu przepustnicą i skieruj powietrze ku górze, pod sufit. Nie zaklejaj wszystkich otworów, ponieważ wilgoć i zanieczyszczenia pozostaną w pomieszczeniu. Po zmianie obserwuj ściółkę, sufit i zachowanie kur przez kilka kolejnych dni.
Czy można dobrać wentylator po samym metrażu?
Nie, sam metraż nie wystarcza do doboru wentylatora. Potrzebujesz co najmniej kubatury, liczby ptaków, układu otworów, długości kanałów, oporów instalacji oraz informacji o pracy zimą i latem. Wydajność wentylatora nie jest tym samym co jego moc elektryczna.
Co oznacza kondensacja na suficie?
Kondensacja zwykle oznacza, że wilgotne powietrze styka się z chłodną powierzchnią sufitu. Sprawdź ściółkę, poidła, izolację dachu i działanie wywiewu. Nie rozwiązuj problemu przez całkowite zamknięcie nawiewów, bo może to zwiększyć wilgotność.
Czy kury skupione przy jednej ścianie zawsze mają przeciąg?
Nie zawsze, ale takie zachowanie jest ważnym sygnałem do sprawdzenia warunków lokalnych. Przyczyną może być przeciąg, chłodniejsza ściana, hałas wentylatora albo układ światła. Gdy towarzyszą temu objawy chorobowe, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak często czyścić kratki wentylacyjne?
Kontroluj kratki co najmniej podczas regularnego sprzątania kurnika oraz po okresach pylenia ściółki. Zabrudzenia zwiększają opory kanału i obniżają rzeczywisty przepływ. Czyszczenie wykonuj tak, aby nie uszkodzić siatki zabezpieczającej ani przepustnicy.
Źródła i literatura
- EFSA, Welfare of laying hens on farm, EFSA Journal, 2023.
- University of Kentucky Poultry Extension, Poultry house ventilation resources, materiały edukacyjne, 2024.
- Główny Inspektorat Weterynarii, materiały dla hodowców drobiu dotyczące warunków utrzymania i higieny, 2024.
- Dokumentacja techniczna producenta zastosowanego wentylatora osiowego, karta wydajności i charakterystyka pracy – sprawdzona przed zakupem urządzenia.
Przeczytaj również
Od kilkunastu lat prowadzi przydomową hodowlę kur różnych ras. Dzieli się praktyczną wiedzą o kurniku, żywieniu i odchowie piskląt — bez teorii oderwanej od zagrody.